گفتوگوی آنلاین وزارت معادن افغانستان و شرکت روسی زمینشناسی؛ فرصتها، الزامات و هشدارهای کارشناسی
© Photo / facebook/momp.afghanistan
عضو شوید
نمایندگان وزارت معادن و پترولیم افغانستان و شرکت روسی EM-Razvedka در یک نشست آنلاین درباره اکتشافات زمینشناسی و مطالعات منابع معدنی گفت‌وگو کردند.
طرف روسی پیشنهادهایی برای اکتشافات زمینشناسی ارائه کرد و دو طرف درباره سرمایه‌گذاری‌های بالقوه و برنامه‌های عملی در بخش معدن بحث کردند. عبدالمتین سعید، معاون وزیر اکتشافات زمینشناسی، بر غنای ذخایر معدنی افغانستان تأکید کرد و گفت بررسی‌های دقیق زمینشناسی می‌تواند رشد اقتصادی کشور را پیش ببرد، مشروط بر پایبندی شدید به استانداردهای حرفه‌ای، اتکا به داده‌های قابل اعتماد و مطابقت با قوانین ملی.
انجینر خلیل احمد نادم، کارشناس مسلکی امور معادن، در مصاحبه با اسپوتنیک افغانستان این همکاری را در اصل مثبت ارزیابی می‌کند و می‌گوید:
استخراج معادن افغانستان توسط متخصصین روسی و شرکت‌های روسی که می‌خواهند در این بخش سرمایهگذاری کنند، کار خوب است. دلیل‌اش اینست که زمانی که افغانستان با شوروی مراودات داشت... تمام معادن افغانستان، ارقام‌اش، اندازه‌اش، سروی‌اش، کل‌اش در اداره جیولوجی اتحاد شوروی سابق یا روسیه فدراتیف فعلی موجود است. بناءً آسان‌تر است و به اینها معلوم است که کدام معدن در کجاست، ظرفیت‌اش چقدر است. این شرکت روسی می‌تواند که این کار را بکند.
این بخش از سخنان آقای نادم نشان می‌دهد که مزیت اصلی شرکت‌های روسی، نه صرفاً سرمایه، بلکه دسترسی به آرشیو و داده‌های زمینشناسی دوران شوروی است. از منظر تحلیلی، این داده‌ها می‌تواند ریسک اکتشاف را کاهش دهد و روند شناسایی معادن را سریع‌تر کند؛ اما نباید جایگزین اعتبارسنجی جدید، به‌روزرسانی داده‌ها و انطباق با استانداردهای حرفه‌ای شود.
این کارشناس در ادامه بر ضرورت مشارکت متخصصان افغان تأکید می‌کند:
ولی بهتر‌اش اینست که با متخصصین افغانستان، جیولوجیست‌های افغانستان باید اینها تماس داشته باشند، باید یک ارگان مختلطی ایجاد بکنند که جیولوجیست‌های افغانستان که تجربه کاری دارند، آنها را هم جذب کنند... بسیار موثر واقع می‌شود.
این توصیه با تأکید معاون وزیر بر استانداردهای حرفه‌ای و داده‌های قابل اعتماد هم‌راستاست. تشکیل سازوکار مختلط میان شرکت روسی و زمین‌شناسان افغان، هم ظرفیت‌سازی داخلی را تقویت می‌کند و هم از انحصار اطلاعات و وابستگی صرف به داده‌های بیرونی جلوگیری می‌کند. نادم همچنین یادآور می‌شود که اداره زمینشناسی امریکا و خود افغان‌ها نیز بررسی‌هایی انجام داده‌اند؛ بنابراین همکاری جدید باید مبتنی بر تلفیق و راستی‌آزمایی منابع اطلاعاتی باشد.
آقای نادم مسئله امنیت را یکی از مهم‌ترین چالش‌ها می‌داند:
مسئله دیگر، مسئله امنیت است که افغانستان مرکز تقابل قدرت‌های جهانی است. این مسئله هم بسیار برای افغانستان مهم است... هم از نظر امنیتی باید محتاط بود و هم در حصه استخراج هم باید که گام‌های عملی برداشته شود.
او به نقش همسایگان، از جمله پاکستان و ایران، اشاره می‌کند و می‌گوید ممکن است برخی بازیگران با "اجندای" خاص خود نگذارند روند همکاری تکمیل شود. از این رو، گزارش تحلیلی حاضر نتیجه می‌گیرد که هر قرارداد یا برنامه عملی باید شامل ارزیابی ریسک امنیتی، شفافیت در زنجیره تصمیم‌گیری و مدیریت انتظارات سیاسی باشد.
آقای نادم برای اجرای عملی پیشنهاد می‌کند:
آن معادنی که زودرس است و زود عاید می‌دهند، آنها را در قدم اول باید مدنظر بگیرند، بعد از آن معادنی را که کلان‌تر است و با ارزش‌تر است و زمان‌گیرتر است، او را پسان‌تر در نظر بگیرند.
بر اساس متن موجود، همکاری با شرکت روسی EM-Razvedka می‌تواند از منظر دسترسی به آرشیو زمینشناسی، کاهش هزینه‌های اکتشاف و استفاده از نزدیکی تاریخی و منطقه‌ای روسیه مفید باشد. انجینیر نادم در این باره می‌گوید:
من فکر می‌کنم که هم به نفع روسیه فدراتیف باشد و هم به نفع افغانستان است... ما روابط تاریخی سیاسی و فرهنگی با روسیه داشتیم و متخصصین آسیای میانه که نزدیک به افغانستان است و شباهت به مردم ما دارند، روسیه و روس‌ها می‌توانند که ازین متخصصین هم استفاده کنند.
با این حال، تحقق این منفعت مشترک به سه شرط بستگی دارد: تشکیل سازوکار مختلط با زمین‌شناسان افغان، راستی‌آزمایی داده‌ها و پایبندی به قوانین ملی، و مدیریت محتاطانه ریسک‌های امنیتی و ژئوپلیتیکی. در غیر این صورت، حتی داده‌های ارزشمند تاریخی نیز نمی‌توانند به استخراج پایدار و عاید زودرس منجر شوند.
