https://sputnik.af/20261021/کاهش--درصدی-تجارت-پاکستان-و-افغانستان-شکاف-سیاسی-یا-بازآرایی-ساختاری-در-مسیرهای-تجاری-جدید-26262185.html
کاهش ۷۴ درصدی تجارت پاکستان و افغانستان: شکاف سیاسی یا بازآرایی ساختاری در مسیرهای تجاری جدید؟
کاهش ۷۴ درصدی تجارت پاکستان و افغانستان: شکاف سیاسی یا بازآرایی ساختاری در مسیرهای تجاری جدید؟
اسپوتنیک افغانستان
بر اساس گزارش روزنامه پاکستانی "داون" به نقل از سازمان توسعه تجارت پاکستان (TDAP)، تجارت پاکستان با افغانستان در سال مالی گذشته حدود ۷۴ درصد کاهش یافته و از... 21.10.2026, اسپوتنیک افغانستان
2026-10-21T21:25+0430
2026-10-21T21:25+0430
2026-10-21T21:25+0430
اقتصادی
افغانستان
جهان
https://cdn1.img.sputnik.af/img/07e7/04/08/14332175_39:0:1241:676_1920x0_80_0_0_56a61b3ad3d8ea2d92ad3e0dd9797f86.jpg
این کاهش همزمان با اعلام اسلام‌آباد مبنی بر عادی‌نشدن روابط تجاری تا اتخاذ "گام‌های واقعی" امارت اسلامی افغانستان علیه گروه‌های تروریستی فعال در افغانستان رخ داده است. گزارش همچنین از رکود تقریباً کامل صنعت حمل‌ونقل و فروش کامیون‌ها توسط بسیاری از مالکان به دلیل توقف طولانی مدت خبر می‌دهد.محمد شبیر بشیری، کارشناس و تحلیلگر ارشد اقتصادی، در مصاحبه با اسپوتنیک افغانستان تأکید می‌کند که منطقه در حال تغییر است و محدودشدن هژمونی امریکا فضای تعاملات سیاسی، اقتصادی، ترانزیتی و تجاری را دگرگون کرده است.به باور این کارشناس، پاکستان در محور هژمونی امریکا و افغانستان در محور ایران، چین و روسیه قرار می‌گیرد و این شکاف می‌تواند سال‌ها ادامه یابد. او با اشاره به اهمیت پروژه تاپی و مسیرهای جایگزین، می‌گوید بندر کراچی زمانی گلوگاه اقتصادی افغانستان بود و پاکستان از این موقعیت فشار سیاسی وارد می‌کرد؛ اما اکنون بندرعباس و چابهار این فشار را جبران کرده‌اند.به گفته او، بدون مسیر ایران، قیمت مواد خوراکی و کالاهای استراتژیک در بازارهای افغانستان می‌توانست تا ۱۰ برابر افزایش یابد. او پیش‌بینی می‌کند که در صورت تداوم روند فعلی، سال‌ها شاهد تعاملات گسترده ترانزیتی و تجاری با پاکستان نباشیم.به باور آقای بشیری، از منظر ساختاری، پاکستان در حال از دست دادن مزیت "کریدور طبیعی" خود برای افغانستان است. اگرچه بندر کراچی از نظر فاصله و زیرساخت همچنان اهمیت دارد، اما وابستگی افغانستان به این بندر کاهش یافته و ایران به بدیل جدی تبدیل شده است.این تحول برای پاکستان هم اقتصادی است و هم ژئوپلیتیک: کاهش درآمدهای ترانزیتی، تعطیلی ظرفیت حمل‌ونقل، افزایش بیکاری در بخش لجستیک و تضعیف جایگاه منطقه‌ای. برای افغانستان نیز هزینه‌ها بالاتر می‌رود، اما تنوع مسیرها ریسک وابستگی به یک گلوگاه را کاهش می‌دهد.وی در مورد اینکه آیا اختلال در زنجیره‌های تأمین چگونه بر قیمت و دسترسی به مواد غذایی در افغانستان تأثیر گذاشته است، گفت:به باور وی، با این حال، جایگزینی نسبی با مسیر ایران و آسیای مرکزی از یک شوک کامل جلوگیری کرده است؛ اما این جایگزینی ارزان نیست و به دلیل هزینه بالاتر حمل، قیمت تمام‌شده مواد غذایی را افزایش می‌دهد. بنابراین انتظار می‌رود فشار قیمتی و کاهش تنوع کالا در بازارهای افغانستان، به‌ویژه در مناطق مرزی و کم‌درآمد، ادامه یابد. داده دقیق قیمتی در متن ارائه نشده، اما جهت‌گیری اثر، افزایش قیمت و کاهش دسترسی است.
https://sputnik.af/20261021/26257208.html
اسپوتنیک افغانستان
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
اسپوتنیک افغانستان
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
خبرها
da_DA
اسپوتنیک افغانستان
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
اسپوتنیک افغانستان
feedback.me@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
اقتصادی, افغانستان, جهان
کاهش ۷۴ درصدی تجارت پاکستان و افغانستان: شکاف سیاسی یا بازآرایی ساختاری در مسیرهای تجاری جدید؟
بر اساس گزارش روزنامه پاکستانی "داون" به نقل از سازمان توسعه تجارت پاکستان (TDAP)، تجارت پاکستان با افغانستان در سال مالی گذشته حدود ۷۴ درصد کاهش یافته و از ۱.۳ میلیارد دالر به حدود ۳۵۰ میلیون دالر رسیده است.
این کاهش همزمان با اعلام اسلام‌آباد مبنی بر عادی‌نشدن روابط تجاری تا اتخاذ "گام‌های واقعی" امارت اسلامی افغانستان علیه گروه‌های تروریستی فعال در افغانستان رخ داده است. گزارش همچنین از رکود تقریباً کامل صنعت حمل‌ونقل و فروش کامیون‌ها توسط بسیاری از مالکان به دلیل توقف طولانی مدت خبر می‌دهد.
محمد شبیر بشیری، کارشناس و تحلیلگر ارشد اقتصادی، در مصاحبه با اسپوتنیک افغانستان تأکید می‌کند که منطقه در حال تغییر است و محدودشدن هژمونی امریکا فضای تعاملات سیاسی، اقتصادی، ترانزیتی و تجاری را دگرگون کرده است.
به باور این کارشناس، پاکستان در محور هژمونی امریکا و افغانستان در محور ایران، چین و روسیه قرار می‌گیرد و این شکاف می‌تواند سال‌ها ادامه یابد. او با اشاره به اهمیت پروژه تاپی و مسیرهای جایگزین، می‌گوید بندر کراچی زمانی گلوگاه اقتصادی افغانستان بود و پاکستان از این موقعیت فشار سیاسی وارد می‌کرد؛ اما اکنون بندرعباس و چابهار این فشار را جبران کرده‌اند.
به گفته او، بدون مسیر ایران، قیمت مواد خوراکی و کالاهای استراتژیک در بازارهای افغانستان می‌توانست تا ۱۰ برابر افزایش یابد. او پیش‌بینی می‌کند که در صورت تداوم روند فعلی، سال‌ها شاهد تعاملات گسترده ترانزیتی و تجاری با پاکستان نباشیم.
به باور آقای بشیری، از منظر ساختاری، پاکستان در حال از دست دادن مزیت "کریدور طبیعی" خود برای افغانستان است. اگرچه بندر کراچی از نظر فاصله و زیرساخت همچنان اهمیت دارد، اما وابستگی افغانستان به این بندر کاهش یافته و ایران به بدیل جدی تبدیل شده است.
این تحول برای پاکستان هم اقتصادی است و هم ژئوپلیتیک: کاهش درآمدهای ترانزیتی، تعطیلی ظرفیت حمل‌ونقل، افزایش بیکاری در بخش لجستیک و تضعیف جایگاه منطقه‌ای. برای افغانستان نیز هزینه‌ها بالاتر می‌رود، اما تنوع مسیرها ریسک وابستگی به یک گلوگاه را کاهش می‌دهد.
وی در مورد اینکه آیا اختلال در زنجیره‌های تأمین چگونه بر قیمت و دسترسی به مواد غذایی در افغانستان تأثیر گذاشته است، گفت:
افغانستان در واردات سبزیجات، میوه‌ها و برنج پاکستانی وابستگی داشت. بسته‌شدن یا کندی مرزها، افزایش هزینه حمل و لجستیک، کاهش حجم ورود کالا و افزایش قیمت‌های خرده‌فروشی را در پی دارد. دسترسی نیز برای خانوارهای کم‌درآمد و مناطق دورافتاده محدودتر می‌شود.
محمد شبیر بشیری
کارشناس و تحلیلگر ارشد اقتصادی
به باور وی، با این حال، جایگزینی نسبی با مسیر ایران و آسیای مرکزی از یک شوک کامل جلوگیری کرده است؛ اما این جایگزینی ارزان نیست و به دلیل هزینه بالاتر حمل، قیمت تمام‌شده مواد غذایی را افزایش می‌دهد. بنابراین انتظار می‌رود فشار قیمتی و کاهش تنوع کالا در بازارهای افغانستان، به‌ویژه در مناطق مرزی و کم‌درآمد، ادامه یابد. داده دقیق قیمتی در متن ارائه نشده، اما جهت‌گیری اثر، افزایش قیمت و کاهش دسترسی است.
