نگاه کوتاه اسپوتنیک افغانستان بر دلایل و پیامدهای شکست تمامعیار امریکا در جنگ افغانستان

نگاه کوتاه اسپوتنیک افغانستان بر دلایل و پیامدهای شکست تمامعیار امریکا در جنگ افغانستان
جنگ بیستسالهٔ ایالات متحده در افغانستان، که با هدف مبارزه با تروریزم و دموکراسیسازی آغاز شد، درنهایت بهعنوان یک شکست تمامعیار در تاریخ ثبت شده است.
گزارش نهایی بازرس ویژهٔ امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) که در دسمبر ۲۰۲۵ منتشر شد، ابعاد این شکست را با جزئیات دقیقی تشریح کرده است.
هزینههای سرسامآور و بینتیجه
امریکا در این دو دهه حدود ۱۴۵ میلیارد دالر صرف بازسازی افغانستان کرد که بیش از بودجهٔ طرح مارشال برای اروپا بود.
از این میان، دستکم ۲۶ تا ۲۹ میلیارد دالر به دلیل فساد، هدررفت و سوءمدیریت از بین رفت. علاوه بر این، تجهیزات نظامی بهجایمانده به ارزش ۷ میلیارد دالر بهدست طالبان افتاد.
دلایل اصلی شکست؛
استراتژی شکستخورده و بیتوجهی به بافت افغانستان: سیاستهای امریکا بر پایهٔ ایجاد یک "آرمانشهر دموکراتیک" و نادیده گرفتن سنتها و ساختار قبیلهای افغانستان بود. همچنین طالبان از همان ابتدا از روند سیاسی پس از نشست بن حذف شد.
فساد گسترده و فراگیر: جان سپکو، بازرس ویژه سابق، دولت تحت حمایت امریکا را "شرکت جنایی یقهسفید" توصیف کرد.
پدیدهٔ "سربازهای روح" (دریافت حقوق برای سربازان وجودنداشته) و سرقت کمکها از طریق قراردادهای صوری، نمونههایی از این فساد بود.
پروژههای بیفایده و عمر کوتاه: میلیاردها دالر صرف پروژههایی شد که هرگز به بهرهبرداری نرسیدند یا بیاستفاده ماندند. از جملهٔ این پروژهها میتوان به یک نیروگاه ۳۳۵ میلیون دالری که هیچگاه به شبکهٔ برق متصل نشد، طیارههای ۴۸۶ میلیون دالری که زمینگیر شدند و یک هتل ۸۵ میلیون دلاری نیمهکاره در کابل اشاره کرد.
اتحاد با فرماندهان محلی متخلف: امریکا برای تأمین امنیت کوتاهمدت با قدرتهای محلی فاسد و ناقض حقوق بشر متحد شد که این کار نهتنها به تشدید فساد، بلکه به نقض حقوق زنان و سوءاستفادهٔ جنسی از کودکان دامن زد.
پیامدهای انسانی و منطقهای؛
این جنگ بیش از ۲۳۰۰ سرباز امریکایی و دهها هزار افغان را به کام مرگ کشاند. شاخصهای توسعهٔ انسانی افغانستان در پایان این حضور، در میان بدترین وضعیتهای جهان باقی ماند.
🟧 طالبان نهتنها شکست نخورد، بلکه با استفاده از خلأهای امنیتی و فساد، توانست دوباره قدرت را به دست گیرد و حکومت امارت اسلامی افغانستان برای بار دوم در افغانستان روی کار آمد. منطقه نیز با سرریز سلاح و بیثباتی ناشی از این فروپاشی مواجه شد.
این گزارشها نشان میدهد که ریشهٔ اصلی شکست، در سوءمدیریت، فساد و عدم درک صحیح از واقعیتهای افغانستان نهفته است و نه صرفاً کمبود منابع یا زمان.
ما را در سایت و تلگرام اسپوتنیک دنبال کنید