در همین حال وزارت خارجه چندی پیش از برگزاری سومین نشست «پروسۀ کابل» در محور صلح خبر داد. وزارت امور خارجه افغانستان همچنین خبر داد که ازبکستان آماده میزبانی از مذاکرات مستقیم بین افغانستان با گروه طالبان است.
پیش ازاین درنشست دوم پروسه کابل در مورد صلح که سال قبل با اشتراک بیش از 25 کشور و سازمان بینالمللی در کابل برگزار شد، رئیس جمهورغنی پیشنهاداتی را از آتش بس گرفته تا به رسمیت شناختن طالبان بهعنوان حزب سیاسی برای آغاز گفتگوهای صلح با طالبان ارایه کرد.
این در حالی است که طالبان بار بار درخواست حکومت افغانستان برای مذاکرات با این گروه را رد کرده و گفته اند که حاضر اند تا با هیأت ملی متشکل از نماینده گان دولت و گروه های سیاسی و جامعۀ مدنی دیدار نمایند؛ اما دولت می گوید، که گفت و گو ها باید در محوریت حکومت قرارداشته باشد.
چرا دولت در یک پلتفرم مذاکره متمرکز نیست و راه رسیدن به توافق با طالبان را گم کرده است؟ آیا دولت و طالبان وقت کُشی می کنند؟ دلیل این سهل انگاری چیست؟
اسپوتنیک در یک گفتگوی ویژه با عبدالمنان شیوای شرق، پژوهشگرسیاسی، فعال مدنی و روزنامهنگار، پرسشهای بالا را مطح کرد. وی در پاسخ گفت:
«دولت افغانستان منشور واحد سیاسی که بوسیله آن بتواند گفتگوی صلح افغانستان را حل کند، تا هنوز پیریزی نکرده و نبود چنین منشوری یکی از دلایل چندگانه بودن و چند راهه شدن روند صلح افغانستان در روند صلح افغانستان است».
آقای شرق افزود:
«فکر میکنم کنفرانس پروسه کابل، در واقع مطرح کردن جایگاه افغانستان به عنوان طرف اصلی مذاکره کننده با طالبان هست و این نشست که برخی از کشور های منطقه و نمایندگان جامعه جهانی در آن حضور پیدا می کنند، یکبار دیگر تضمین می کند که طالبان بدون توافق با دولت نمی توانند به صلح برسند».
کارشناس معتقد است که دلیل پراکندگی نقشه راه صلح افغانستان، نا به هنجاری های داخلی، نابرابریها، سیاستهای جداییگرایانه و تفرقه گرایانهای است که در درون افغانستان دامن زده می شود و تا هنوزیک همگرایی ملی و همگرایی منطقهای در زمینه صلح افغانستان بدست نیآمده است.
شیوای شرق باورمند است که با توجه به منطقهیی بودن بحران در افغانستان، رسیدن به راه حل در افغانستان بدون همگرایی منطقهیی ممکن نیست:
«مسأله دوحه نیز بستگی بر موضع طالبان دارد. دولت افغانستان برای نخستین باربا همه گروه های اپوزسیونی، سیاسی و همچنین با نهاد ها و رهبران سیاسی نشست های را برگزار نموده و همه را وادار ساخت تا گفتگو ها شکلگیری کند و یک تیم مذاکره کننده از طرف کابل با طالبان همآهنگ وایجاد شود. اما این طالبان بودند که طی بیانیهای اعلام کردند که نشست دوحه، کنفرانسی برای ایجاد صلح در افغانستان نیست، بلکه، یک میدانی برای رایزنی و ارائه دیدگاه ها و نظریات هست و هر اشتراک کننده درآن می تواند بطور فردی و به عنوان یک شهروند افغانستانی اشتراک بکند».
شیوای شرق در ادامه افزود، موضعگیری طالبان سبب شده تا دولت نتواند مسیرصلح افغانستان را از چندگانگی نجات دهد. از سوی دیگرمنشور سیاسی صلح با طالبان، که کنوانسیون های بین المللی، نظارت بین المللی، تصمیم جامعه جهانی و حفظ دستآورد های اخیر در آن مطرح باشد تا کنون طرحریزی نشده، چنانچه اتحادیه اروپا نیز در تازه ترین موضع گیری شان در مورد دوحه و گفتگو های صلح افغانستان از بحث نظارت و تضمین صلح سخن گفته است.
کارشناس معتقد است که همای این دیدگاه ها نیازمند تدوین ویکجا شدن هست تا بتواند منشورسیاسی صلح افغانستان شکلگیری نماید. همین امر سبب شده تا کابل به کنفرانس ها و نشست های متعددی رو آورده و برای تدوین نقشه راهی تلاش کند که در آن هم موافقت همگانی داخلی گروههای سیاسی و هم خواست جامعه جهانی و نهاد های ناظر بر مذاکرات میان کابل و طالبان درج باشد.
آقای شرق در نهایت چنین نتیجه گیری کرد که هم دولت و هم گروه طالبان وقت کُشی می کنند. دولت نگران ار دست دادن وضعیت و اقتدار کنونی خود بوده و هیچگونه تمایلی برای ازدست دادن این اقتدار ندارد که همه چیز را به یکبارگی تسلیم «امارت اسلامی» کند. طالبان هم نگاهی به امارت اسلامی و اقتدارگرایی دارند. در واقع طالبان مانع اصلی گفتگو ها استند.
در همین حال صبغت الله احمدی، سخنگوی وزارت امور خارجه افغانستان به اسپوتنیک گفت:
«طبیعی است که دولت افغانستان به همکاری شرکای منطقهای و کشورهای همسایه تلاش دارد تا در نهایت صلح را به افغانستان بیاورند و از آنجایی که روند مذاکرات طولانی و پیچیده است، واضح است که پیمودن آن «در یک شب» ممکن نیست. از سوی دیگرمالکیت و رهبری دولت افغانستان بر روند صلح و حرمت گذاشتن بر رهبری افغانستان در این روند در اولویت قرار دارد. از هر روند، هر پلتفرم و هر شکلی که بتواند برای روند صلح در افغانستان کمک کند استقبال می کنیم و تلاش دولت هم همین هست تا از هر راهی که باشد کشور را به صلح برساند و امیدواری برای موفقیت موجود هست».
